Neuromythes

Op het amygdala-artikel kwam een terechte vraag: en Jaak Panksepp dan? Panksepp scheidde wat LeDoux op één hoop gooide — FEAR (het amygdala-systeem) en PANIC (separatie-distress, via opioïden en oxytocine). Twee verschillende soorten ellende, twee verschillende circuits. Daarbovenop voerden de twee neurowetenschappers een diepere ruzie over de vraag of dieren überhaupt iets voelen. Een korte vervolgpost over die controverse, en wat eruit overblijft voor de praktijk.

Je bent rechterhersenhelft, ik ben linker — vandaar de miscommunicatie. Het klinkt logisch en het verklaart conflicten netjes. Maar de neurowetenschap kent geen linkerbrein- of rechterbreinmensen. Een onderzoek onder ruim duizend mensen vond geen enkel bewijs dat iemand zijn ene hersenhelft als geheel sterker gebruikt. Lateralisatie bestaat wel, maar lokaal en per verbinding, niet als denktype. Dit artikel legt uit waar de mythe vandaan komt, waarom ze zo nuttig voelt in conflicten, en hoe je hetzelfde verschil tussen denkstijlen preciezer kunt benoemen — op een manier die ruimte laat voor groei.

De nervus vagus heeft de afgelopen jaren een opmerkelijke carrière gemaakt. Sinds Stephen Porges zijn polyvagaaltheorie lanceerde, is deze zwervende zenuw uitgegroeid tot een verklaringssleutel voor trauma, freeze-reacties en sociale verbinding. De theorie is populair — in therapeutenopleidingen, coachingstrajecten en wellnessblogs. Maar de anatomie klopt niet, de evidentie ontbreekt, en Porges schreef zelf dat zijn theorie niet bedoeld is om bewezen of weerlegd te worden. Dat is geen wetenschap. Dat is een verhaal.