Het lichaam als orakel
De spiertest en het vingersignaal gelden als een lijn naar het onbewuste. Maar wat zij melden is geen verborgen waarheid — het is de verwachting van wie de vraag stelt.
Eerlijk over hypnose
De kamer is niet de wereld
Een gevoel dat in de hypnosesessie verdwijnt, is nog geen bewijs dat het patroon is verschoven. Over context, afleren en wat verandering werkelijk toetst.
Het sleutelgat dat er met een reden zou zijn
Waarom zijn we hypnotiseerbaar? Het mooiste antwoord is een evolutionair verhaal — en juist daarom verdacht. Over aanpassing versus bijproduct, en een oorsprongsverhaal dat groter klinkt dan het bewijs draagt.
De kritische factor bestaat niet — toetsing wel
Dave Elman definieerde hypnose als het omzeilen van de kritische factor. Maar bestaat die factor wel — en als het onbewuste geen plaats is, wat bewaakt die poortwachter dan? Van Elman tot Erickson.
De lange winter van de hypnose
Hypnose gold lang als kermisattractie en kwakzalverij. Hoe raakte ze uit de gratie — en waarom keert de wetenschappelijke belangstelling juist terug via het verschil tussen mensen, van Mesmer tot de hersenscan?
Wat niet mag veranderen, verandert toch
Een veelgebruikte uitleg belooft dat je je emoties kunt veranderen én dat dat niet kan. De tegenspraak verdwijnt zodra je één woord narekent.
Één hersengolf en een zee aan verklaringen
Kinderen onder de zeven zouden continu in hypnose zijn, want veel theta-activiteit. Maar theta duikt overal op, en bij kinderen toont het een brein in aanbouw, geen trance. Over een hersengolf die te veel moet verklaren.
De verklaring die nooit ongelijk krijgt
Sommige verklaringen kunnen nooit ongelijk krijgen: lukt de therapie, dan was het de methode; lukt ze niet, dan lag het aan de cliënt. Deel 2 van “Eerlijk over hypnose” laat zien waarom dat geen verklaring is maar een vluchtroute — en waarom een methode die kán falen de enige is die je kunt vertrouwen.
Regressie: de verleiding van het oorsprongsverhaal
Regressie belooft de oorzaak van een klacht op te diepen. Maar het geheugen is geen harde schijf, en de zoektocht maakt soms herinneringen die er nooit waren.