De lange winter van de hypnose
Hypnose gold lang als kermisattractie en kwakzalverij. Hoe raakte ze uit de gratie — en waarom keert de wetenschappelijke belangstelling juist terug via het verschil tussen mensen, van Mesmer tot de hersenscan?
Wat niet mag veranderen, verandert toch
Een veelgebruikte uitleg belooft dat je je emoties kunt veranderen én dat dat niet kan. De tegenspraak verdwijnt zodra je één woord narekent.
Één hersengolf en een zee aan verklaringen
Kinderen onder de zeven zouden continu in hypnose zijn, want veel theta-activiteit. Maar theta duikt overal op, en bij kinderen toont het een brein in aanbouw, geen trance. Over een hersengolf die te veel moet verklaren.
De verklaring die nooit ongelijk krijgt
Sommige verklaringen kunnen nooit ongelijk krijgen: lukt de therapie, dan was het de methode; lukt ze niet, dan lag het aan de cliënt. Deel 2 van “Eerlijk over hypnose” laat zien waarom dat geen verklaring is maar een vluchtroute — en waarom een methode die kán falen de enige is die je kunt vertrouwen.
Regressie: de verleiding van het oorsprongsverhaal
Regressie belooft de oorzaak van een klacht op te diepen. Maar het geheugen is geen harde schijf, en de zoektocht maakt soms herinneringen die er nooit waren.
Vijfenvijftig: priming bestaat, de toverstaf niet
Priming wordt verkocht als onzichtbaar beïnvloedingswapen. Wat de replicatiecrisis overleefde, en wat niet — en wat dat betekent voor de praktijk.
Een molecuul is geen verklaring
Dopamine is niet het beloningsstofje, cortisol niet het stresshormoon, oxytocine niet het knuffelhormoon. Over de stofjes als stopwoord in breinboeken.
The Divided Mind — John E. Sarno
John Sarno, een revalidatiearts, ontdekte dat pijn niet altijd gebonden is aan lichamelijke afwijkingen zoals hernia’s. Zijn theorie over ‘Tension Myositis Syndrome’ stelt dat het brein pijn kan genereren als afleiding van onderdrukte emoties. Hoewel zijn observaties waardevol zijn, zijn ze theoretisch niet toetsbaar en vereisen ze een modernere benadering.
Het onderbewuste bestaat niet — onbewuste processen wel
Waarom de neurowetenschap geen “onderbewuste” vindt maar onbewuste processen — en waarom dat onderscheid de cliënt niet fragmenteert maar heel laat.
Hypnose voorbij het rolspel
Een hooggevoelige onder hypnose leest de woorden niet meer. Geen rolspel — dat is methodologisch ontmanteld. Maar wat dan wel? Een tocht door het werk van Orne, Kinnunen, Bryant, Raz en Dienes.