Waarom zijn we hypnotiseerbaar? Het mooiste antwoord is een evolutionair verhaal — en juist daarom verdacht. Over aanpassing versus bijproduct, en een oorsprongsverhaal dat groter klinkt dan het bewijs draagt.
Dave Elman definieerde hypnose als het omzeilen van de kritische factor. Maar bestaat die factor wel — en als het onbewuste geen plaats is, wat bewaakt die poortwachter dan? Van Elman tot Erickson.
Hypnose gold lang als kermisattractie en kwakzalverij. Hoe raakte ze uit de gratie — en waarom keert de wetenschappelijke belangstelling juist terug via het verschil tussen mensen, van Mesmer tot de hersenscan?
Een veelgebruikte uitleg belooft dat je je emoties kunt veranderen én dat dat niet kan. De tegenspraak verdwijnt zodra je één woord narekent.
Kinderen onder de zeven zouden continu in hypnose zijn, want veel theta-activiteit. Maar theta duikt overal op, en bij kinderen toont het een brein in aanbouw, geen trance. Over een hersengolf die te veel moet verklaren.
Sommige verklaringen kunnen nooit ongelijk krijgen: lukt de therapie, dan was het de methode; lukt ze niet, dan lag het aan de cliënt. Deel 2 van “Eerlijk over hypnose” laat zien waarom dat geen verklaring is maar een vluchtroute — en waarom een methode die kán falen de enige is die je kunt vertrouwen.
Regressie belooft de oorzaak van een klacht op te diepen. Maar het geheugen is geen harde schijf, en de zoektocht maakt soms herinneringen die er nooit waren.
Priming wordt verkocht als onzichtbaar beïnvloedingswapen. Wat de replicatiecrisis overleefde, en wat niet — en wat dat betekent voor de praktijk.
Dopamine is niet het beloningsstofje, cortisol niet het stresshormoon, oxytocine niet het knuffelhormoon. Over de stofjes als stopwoord in breinboeken.
John Sarno, een revalidatiearts, ontdekte dat pijn niet altijd gebonden is aan lichamelijke afwijkingen zoals hernia’s. Zijn theorie over ‘Tension Myositis Syndrome’ stelt dat het brein pijn kan genereren als afleiding van onderdrukte emoties. Hoewel zijn observaties waardevol zijn, zijn ze theoretisch niet toetsbaar en vereisen ze een modernere benadering.
