In zelfhulpboeken en op LinkedIn is de amygdala een alarmbel die het bewuste denken passeert — angst zit “in het oerbrein”. Maar de neurowetenschap heeft dat beeld al een kwart eeuw verlaten. De amygdala doet ook positieve emoties en is voor paniek niet eens vereist, zoals patiënt SM zonder amygdala bewees toen ze in paniek raakte van kooldioxide. Wat populaire bronnen “neurokitsch” maakt, en wat dat betekent voor hypnose.
Je bent rechterhersenhelft, ik ben linker — vandaar de miscommunicatie. Het klinkt logisch en het verklaart conflicten netjes. Maar de neurowetenschap kent geen linkerbrein- of rechterbreinmensen. Een onderzoek onder ruim duizend mensen vond geen enkel bewijs dat iemand zijn ene hersenhelft als geheel sterker gebruikt. Lateralisatie bestaat wel, maar lokaal en per verbinding, niet als denktype. Dit artikel legt uit waar de mythe vandaan komt, waarom ze zo nuttig voelt in conflicten, en hoe je hetzelfde verschil tussen denkstijlen preciezer kunt benoemen — op een manier die ruimte laat voor groei.
Een hypnotherapeut die twintig jaar mensen naar vorige levens begeleidt, zegt zelf niet in reïncarnatie te geloven. Edwin Selij legt uit waarom — en nodigt uit het te onderzoeken. Onder die ene zin zitten twee beweringen verstopt: een verdedigbare over therapie, en een sprong over natuurkunde. Over een brein dat als radio afstemt op een tijdloos informatieveld, drie keer hetzelfde woord “informatie” dat drie verschillende dingen betekent, het verschil tussen informatie die behouden blijft en informatie die je kunt ophalen — en waarom dat radiomodel verdacht veel lijkt op een esoterisch idee van ruim een eeuw oud.
Vijfennegentig procent van je gedrag onbewust, vijf procent bewust. Het cijfer staat in tientallen boeken, maar berust nergens op. Een zoektocht naar de herkomst van een ronde claim — en naar de reden waarom zelfs hypnotherapeuten erin trappen.
Voorspelt het brein de werkelijkheid of anticipeert een belichaamd organisme op wat mogelijk is? Twee neurowetenschappelijke modellen verklaren dezelfde hypnotische fenomenen — catalepsie, arm-levitatie, analgesie — op fundamenteel verschillende manieren.
De populaire stelling dat het brein geen verschil ziet tussen fantasie en werkelijkheid is een neuromythe. Het brein gebruikt deels overlappende netwerken voor verbeelding en waarneming, maar onderscheidt ze actief via sensorische intensiteit en frontale controle. Het predictive coding-model biedt een preciezere verklaring voor hoe hypnose werkt: niet door het brein te misleiden, maar door de manier te beïnvloeden waarop het brein zijn eigen voorspellingen weegt.
Een steeds populairder verhaal in het therapeutische werkveld zegt dat veel klachten bij kinderen — en zelfs volwassenen — te herleiden zijn tot reflexen die nooit fatsoenlijk “geïntegreerd” zijn. De Moro-reflex die als baby was uitgedoofd zou bij die ene drukke leerling stiekem nog actief zijn. En er is een hele praktijk waar je dat kunt laten “uitzetten”. Klinkt mooi. Klopt het ook?
Gaat Virtual Reality de hypnose vervangen? Een nuchtere blik op wat onderzoek werkelijk laat zien — van SnowWorld bij brandwondenpatiënten tot VR-hypnose in Luik. Plus: waarom mensen met aphantasia juist baat kunnen hebben bij de combinatie.
De nervus vagus heeft de afgelopen jaren een opmerkelijke carrière gemaakt. Sinds Stephen Porges zijn polyvagaaltheorie lanceerde, is deze zwervende zenuw uitgegroeid tot een verklaringssleutel voor trauma, freeze-reacties en sociale verbinding. De theorie is populair — in therapeutenopleidingen, coachingstrajecten en wellnessblogs. Maar de anatomie klopt niet, de evidentie ontbreekt, en Porges schreef zelf dat zijn theorie niet bedoeld is om bewezen of weerlegd te worden. Dat is geen wetenschap. Dat is een verhaal.
“Ik werk al jaren zo en het werkt — daar haal ik mijn leer uit, niet uit boeken.” Een veelgehoorde zin in coaching en therapie. Maar wat bewijst een tevreden cliënt eigenlijk? En wat ziet de werker niet?
